Treść artykułu


Obszarem działalności Ośrodka jest koordynacja ogólnopolskiego programu badań specjalistycznych pracowników w przeszłości narażonych na pył azbestu – Programu Amiantus i analiza sytuacji epidemiologicznej w zakresie chorób zawodowych w Polsce oraz prowadzenie badań epidemiologicznych dotyczących czynników wpływających na zdrowie populacji, w tym przy współpracy z Międzynarodową Agencją Badań nad Rakiem (IARC).

Wieloletnia działalność Ośrodka pozwoliła na epidemiologiczną analizę czynników wpływających na rozwój chorób azbestozależnych, wyznaczenie predyktorów chorób azbestozależnych oraz ich wykorzystania w badaniach profilaktycznych, w tym wskazówek dla lekarzy medycyny pracy w ochronie zdrowia pracowników narażonych na azbest. Przeprowadzone analizy danych na temat chorób zawodowych jako wypadkowej wielu czynników środowiska pracy i społecznych oraz regulacji prawnych, umożliwia śledzenie zmian natężenia zjawiska, struktury zgłaszanych patologii oraz rodzajów działalności zwiększających ryzyko zagrożenia zdrowia pracowników. Wyniki tych analiz stanowią podstawę do podejmowania działań w zakresie zdrowia pracujących i ochrony środowiska pracy.

Ważnym obszarem działalności Ośrodka jest rzecznictwo zdrowotne, ukierunkowane na upowszechnianie wiedzy dotyczącej skutków zdrowotnych ekspozycji na pył azbestu oraz zagrożeń związanych z narażeniem populacji Polski na ten czynnik. Ośrodek aktywnie współpracuje również z instytucjami i interesariuszami zaangażowanymi w działania na rzecz ochrony zdrowia pracujących oraz doskonalenia systemu profilaktyki i monitorowania skutków narażenia zawodowego i środowiskowego. 

Istotnym elementem tej działalności jest monografia pt. „Azbest w Polsce. Zanieczyszczenie środowiska, skutki zdrowotne, zasady bezpiecznego postępowania z azbestem”, unikatowe opracowanie kompleksowo przedstawiające problematykę azbestu w Polsce. Publikacja zawiera analizę skali zanieczyszczenia środowiska, skutków zdrowotnych ekspozycji na azbest oraz zasad bezpiecznego postępowania z materiałami zawierającymi azbest. Wnioski przedstawione w monografii opierają się na wieloletnim doświadczeniu i dorobku naukowym autorów, stanowiąc cenne źródło wiedzy dla specjalistów, instytucji publicznych oraz wszystkich osób zainteresowanych ochroną zdrowia i środowiska. Monografia została wyróżniona nagrodą Polskiego Towarzystwa Higienistów Przemysłowych oraz uznana przez Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych (KEJN) za monografię wybitną. Jej druk i dystrybucja zostały sfinansowane ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Łodzi.

W ramach realizacji Programu Oczyszczania Kraju z Azbestu na lata 2009–2032 Ośrodek corocznie przekazuje informacje dotyczące działań podejmowanych w zakresie monitorowania sytuacji zdrowotnej byłych pracowników zakładów przetwórstwa azbestu objętych profilaktycznymi badaniami lekarskimi w ramach Programu Amiantus. Działania te stanowią istotny element długofalowego nadzoru epidemiologicznego nad skutkami zdrowotnymi narażenia na azbest oraz wspierają ocenę skuteczności prowadzonych działań profilaktycznych.

Wieloletni dorobek naukowy i ekspercki kierownika Ośrodka w obszarze prewencji zagrożeń zawodowych, monitorowania skutków zdrowotnych ekspozycji zawodowych oraz upowszechniania wiedzy na temat ochrony zdrowia pracujących został uhonorowany w 2021 roku Nagrodą im. Haliny Krahelskiej za wybitne osiągnięcia w dziedzinie prewencji zagrożeń zawodowych oraz popularyzacji ochrony zdrowia.