Biuletyn Informacji Publicznej
Niniejsza sekcja ma na celu prezentację stanowiska Instytutu Medycyny Pracy imienia prof. dr med. Jerzego Nofera dotyczącego zgłaszanych do naszej jednostki problemów i wątpliwości w zakresie opieki profilaktycznej nad pracownikiem. Stanowi ona zbiór kierowanych do Instytutu pism od pracodawców i lekarzy medycyny pracy oraz udzielonych na nie odpowiedzi.
W odpowiedzi na ww. pytanie uważamy, że w opisanym przypadku przedłożenie przez pracownika orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności z wpisem „niezdolny do pracy” nie może być traktowane jako tożsame z orzeczeniem lekarskim, o którym mowa w art. 229 Kodeksu pracy. Postępowanie w przedstawionej sytuacji niestety nie jest uregulowane przepisami prawa.
Przedłożenie powyższego orzeczenia pracodawcy faktycznie może budzić wątpliwości, czy stan zdrowia pracownika pozwala na dalsze bezpieczne świadczenie pracy. Art. 207 Kodeksu pracy stanowi, że to pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy i w szczególności jest obowiązany między innymi do uwzględnienia ochrony zdrowia pracowników niepełnosprawnych w ramach podejmowanych działań profilaktycznych. Jednym z takich działań może być skierowanie pracownika na wcześniejsze badania okresowe.
W odpowiedzi na ww. pytanie informujemy, że „Wskazówki metodyczne w sprawie przeprowadzania badań profilaktycznych pracowników”, stanowiące” załącznik nr 1 do Rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych dla celów przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz.U. z 2016r. poz. 2067) nie uzależniają zakresu badania profilaktycznego od wielkości narażenia na poszczególne czynniki szkodliwe, uciążliwe i niebezpieczne dla zdrowia występujące w miejscu pracy.
Osobną kwestią pozostaje sens wpisywania w skierowanie na badanie profilaktyczne czynników o tak znikomym natężeniu lub stężeniu, jak na przykład podane w zapytaniu narażenie na benzen o wielkości stężenia na poziomie 0,09 NDS. W myśl obowiązujących przepisów, w przypadku tak niskich wartości stężenia danego związku, nie ma nawet potrzeby dokonywać okresowych pomiarów jego stężenia w miejscu pracy.
W odpowiedzi na powyższe pytanie informujemy, że wzór orzeczenia lekarskiego o braku bądź istnieniu przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na określonym stanowisku reguluje rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy.
Zgodnie z § 2 ustęp 5 ww. rozporządzenia, badania profilaktyczne kończą się orzeczeniem lekarskim stwierdzającym:
1) brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku albo
2) istnienie przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku
- w warunkach pracy opisanych w skierowaniu na badania lekarskie.
Przytoczony przepis prawa wyraźnie wskazuje, że w orzeczeniu lekarskim jest mowa o stanowisku pracy, a nie o warunkach pracy czy występujących na danym stanowisku czynnikach szkodliwych, uciążliwych czy niebezpiecznych dla zdrowia. Dlatego też, opisana w pytaniu sytuacja nie powinna mieć miejsca. Jeśli pracodawca koniecznie chce by w wydanym orzeczeniu była zawarta informacja o braku przeciwwskazań do pracy w konkretnych warunkach pracy, może w wydawanym przez siebie skierowaniu na badania profilaktyczne nazwać szczegółowo stanowisko pracy, np. pracownik kierujący autem i pracujący na wysokości powyżej 3 metrów. Lekarz wydający orzeczenie wpisuje bowiem w orzeczenie lekarskie nazwę stanowiska pracy, podaną przez pracodawcę w skierowaniu na to badanie.