Ośrodek referencyjny badań i oceny ryzyka zdrowotnego związanych z azbestem | Program badań dla byłych pracowników zatrudnionych przy pracach w narażeniu na azbest | Zakłady pracy i ośrodki przeprowadzające badania | Przepisy prawne


Przepisy prawne dotyczące ochrony zdrowia


Ogólne zasady bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia pracowników określa w Polsce Kodeks pracy.

Obowiązek zapewnienia pracownikowi bezpiecznych, higienicznych i nieszkodliwych dla zdrowia warunków pracy spoczywa na pracodawcach. Ochrona zdrowia zatrudnionych przed wpływem czynników środowiska pracy i sprawowanie opieki profilaktycznej jest zadaniem służby medycyny pracy.

Azbest jest uznanym prawnie kancerogenem zaliczonym do pierwszej kategorii substancji rakotwórczych na podstawie Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 28 września 2005 r. w sprawie wykazu substancji niebezpiecznych wraz z ich klasyfikacją i oznakowaniem oraz Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 grudnia 2004 r. w sprawie substancji, preparatów, czynników lub procesów o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy.

Choroby zawodowe będące skutkiem narażenia na azbest to: pylica azbestowa, choroby opłucnej lub osierdzia, rak płuca, rak oskrzela, międzybłoniak opłucnej lub otrzewnej, oraz zapalenie obturacyjne oskrzeli tylko w przypadku znacznego upośledzenia sprawności wentylacyjnej płuc (Rozporządzenie Rady Ministrów z dn. 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869).

Z tytułu chorób zawodowych, w tym wywołanych azbestem przysługują świadczenia, których rodzaje, zasady i tryb przyznawania, ustalenie ich wysokości i wypłaty reguluje ustawa z dn. 30 października 2002 r. o o ubezpieczeniu społecznym  z tytułu wypadku przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. nr 199, poz.1673 ze zmianami) oraz przepisy wykonawcze.

Opieka zdrowotna pracowników narażonych na pył azbestu obejmuje następujące  grupy osób:
–  pracowników, którzy aktualnie pracują w warunkach narażenia zawodowego przy usuwaniu i zabezpieczaniu wyrobów zawierających azbest,
–  byłych pracowników, których ekspozycja zawodowa występowała w przeszłości, w tym pracowników zakładów wymienionych w Ustawie o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest (Program Amiantus)

Pracownicy zatrudnieni przy zabezpieczaniu wyrobów zawierających azbest lub usuwaniu azbestu i wyrobów azbestowych, transporcie i składowaniu odpadów azbestowych w związku z zatrudnieniem objęci są profilaktycznymi badaniami lekarskim na zasadach ogólnych, określonych w art. 229 Kodeksu pracy Pracodawca jest zobowiązany do zapewnienia okresowych badań lekarskich po zaprzestaniu pracy w narażeniu na działanie substancji i czynników rakotwórczych lub pyłów zwłókniających, a także po rozwiązaniu stosunku pracy z pracownikiem zatrudnionym w takich warunkach. Koszty związane z powyższymi badaniami okresowymi ponosi pracodawca. W przypadku natomiast likwidacji podmiotu zatrudniającego takich pracowników, zadania z zakresu okresowych badań lekarskich przejmuje właściwy wojewódzki ośrodek medycyny pracy.
Zakres badań wstępnych i okresowych oraz ich częstotliwość określone zostały w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 roku w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikiem oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie Pracy.

Badania okresowe powinny obejmować: uzupełnienie wywiadu dotyczącego aktualnie wykonywanej pracy i przebytych chorób układu oddechowego, badanie ogólnolekarskie ze szczególnym uwzględnieniem stanu układu oddechowego, zdjęcie rtg klatki piersiowej, spirometrię i w miarę możliwości badanie gazów krwi w spoczynku i po wysiłku. Pierwsze badanie okresowe powinno być przeprowadzone po 4 latach pracy, następne – co 2 lata, a po 10 latach narażenia – co 1 rok.
Działania profilaktyczne ukierunkowane na wykrywanie wczesnych skutków zdrowotnych narażenia na pył azbestu realizowane są poprzez:
- badania wstępne zapewniające właściwy dobór zdrowotny do zatrudnienia,
- czynne poradnictwo,
- promocję zdrowia.

W przypadku wykonywania pracy w kontakcie z azbestem podstawowe znaczenie dla podejmowania przez pracodawcę działań profilaktycznych ma ocena narażenia zawodowego pracowników, realizowana poprzez wykonywanie badań i pomiarów stężenia włókien w powietrzu na stanowiskach pracy (Rozporządzenie Min. Zdrowia z dnia 20 kwietnia 2005 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy).

Pierwsze badanie i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy pracodawca ma obowiązek przeprowadzić nie później niż w terminie 30 dni od dnia rozpoczęcia działalności.
Na pracodawcę nałożono obowiązek przeprowadzania pomiarów stężenia włókien azbestu w środowisku pracy nie rzadziej niż raz na trzy miesiące w przypadku stwierdzenia w ostatnio przeprowadzonym pomiarze stężeń włókien azbestu powyżej 0,5 wartości najwyższego dopuszczalnego stężenia (NDS). Zaś w razie stwierdzenia w ostatnio przeprowadzonym pomiarze stężenia włókien azbestu powyżej 0,1 do 0,5 wartości NDS  pracodawca może ograniczyć częstotliwość  pomiarów do sześciu miesięcy.

Więcej informacji na stronach Ośrodka Referencyjnego Badań i Oceny Ryzyka Związanych z Azbestem

Nasze wydawnictwa

Formularz zwrotny

Masz spostrzeżenia dotyczące strony?

wypełnij formularzStrzałka
Copyright © 2008 IMP